Acceptatie begint met het neerzetten van je rugzak

(Pijler 1 Acceptatie)

Veel (jonge) vrouwen die ik spreek, en veel ouders en professionals die met hen werken, herkennen het:
het gevoel dat alles moeite kost. Dat zelfs kleine dingen zwaar aanvoelen.

Niet omdat iemand niet gemotiveerd is.
Maar omdat er al heel lang een volle rugzak wordt gedragen.

De rugzak als beeld voor stress

In mijn werk gebruik ik vaak de metafoor van een rugzak.
Een eenvoudige, maar krachtige manier om stress en overbelasting inzichtelijk te maken voor degene die vastloopt én voor de professional die meekijkt.

In die rugzak zitten niet alleen taken en verantwoordelijkheden, maar ook:

·      kwaliteiten en vaardigheden

·      waarden en idealen

En daarnaast:

·      overtuigingen (ik moet het goed doen)

·      verwachtingen van anderen

·      oude ervaringen

·      de kritische stem van binnen

Elke ervaring wordt een steentje.
Sommige groot, sommige bijna onzichtbaar.
En zonder dat we het merken, wordt de rugzak steeds zwaarder.

Tot het moment dat dragen niet meer lukt.

Wanneer de rugzak te zwaar wordt

Dan zien we klachten ontstaan:
vermoeidheid, overprikkeling, angst, somberheid, burn-out.

Mensen leven op wilskracht.
Ze zijn niet meer onderweg, ze dragen alleen nog.

Voor vrouwen (met of zonder diagnose autisme) zie ik dit vaak gebeuren.
En ook ouders van zorgintensieve kinderen herkennen dit bij zichzelf.
Professionals herkennen dit vaak in de mensen die zij begeleiden, soms nog voordat het hardop wordt uitgesproken.

Acceptatie is niet opgeven

Acceptatie wordt vaak verkeerd begrepen.
Het is niet: “dit is nu eenmaal zo, ik moet me erbij neerleggen.”

Acceptatie is: stilstaan en kijken. Het erkennen en ruimte geven aan (ongewenste) gedachten, gevoelens en sensaties zonder ze te willen veranderen, wat juist de strijd vermindert.

Je zet de rugzak neer en onderzoekt:

• Wat zit hier eigenlijk allemaal in?
• Is dit bewust meegenomen, of gaandeweg toegevoegd?
• Draagt dit nog, of put het vooral uit?

Dit onderzoeken is de eerste stap binnen de toolbox Van stress naar plezier.
Niet om iemand te veranderen, maar om te begrijpen wat iemand draagt.
In deze fase hoeft er nog niets opgelost, aangepast of losgelaten te worden.
Alleen gezien en erkend.

Je leven als reis

Ik vergelijk het vaak met reizen.

Mijn eerste vakantie met een vriendin?
Een rugzak vol make-up en uitgaanskleding.

Later, met jonge kinderen:
luiers, speelgoed, praktische spullen.

Nu, op wandelvakantie:
zo licht mogelijk. Alleen wat echt nodig is om deze route te kunnen lopen.

Zo verandert ook het leven.
Wat ooit helpend was, kan nu in de weg zitten.
Dat geldt voor cliënten, ouders én voor hoe we als professionals soms gewend zijn te kijken.

Acceptatie bij autisme

Voor veel vrouwen en mensen met autisme, zeker bij een late diagnose, is de rugzak extra vol geraakt.
Aanpassen, maskeren, voldoen aan verwachtingen, zonder te weten waarom het zoveel energie kostte.

Acceptatie betekent hier:
niet jezelf aanpassen aan de rugzak,
maar de rugzak aanpassen aan wie je bent en wat je nodig hebt.

Een voorbeeld uit de praktijk

Met een vrouw met autisme (40jaar)  legde ik letterlijk stenen neer.

Onderaan de rugzak, haar kwaliteiten

·      doorzetter

·      zorgzaam

·      enthousiast

·      liefdevol

·      sterk in analyseren

daarna haar waarden:

·      duidelijkheid

·      rechtvaardigheid

·      zorgzaamheid

·      zekerheid

·      waardering

·      bescheidenheid

en nog haar vaardigheden:

·      plannen op het werk

·      blind typen

·      detailgericht werken

·      creatief denken

Daarbovenop kwamen haar gedachten:

·      Ik moet het goed doen

·      Ik moet volhouden

·      Nooit opgeven

·      Kan ik dit wel?

·      Ik hoor er niet bij

Ze herkende hierin zelfs de (kritische) stem van haar moeder.
Die voortdurende regen van kleine steentjes bedekte haar kwaliteiten.

Door dit samen zichtbaar te maken, ontstond ruimte.
Haar kwaliteiten waren er nog, ze waren alleen uit beeld geraakt.

Voor ouders en professionals

Deze metafoor is eenvoudig, maar krachtig.

Je kunt hem gebruiken:

·      om stress bespreekbaar te maken

·      om oordeel weg te halen (“je moet gewoon…”)

·      om samen te onderzoeken wat in deze fase helpend is

·      door samen te kijken wat er is en dit visueel te maken

Niet door stenen weg te gooien,
maar door bewust te kiezen wat iemand meeneemt.

Reflectie

Voor vrouwen:

Welke stenen draag jij nog die je ooit hielpen, maar nu vooral energie kosten?

Voor ouders en professionals:

Welke rugzak help jij de ander dragen en help je soms onbedoeld mee vullen?

Wat zit er in jouw rugzak dat je vandaag misschien niet meer nodig hebt?

Acceptatie begint niet met antwoorden.
Maar met kijken.
En met mildheid.

Elke pijler is een stap.
Samen vormen ze een weg van stress naar plezier.

Eindejaarreflectie
Nu het jaar bijna voorbij is, is dit een mooi moment om je rugzak eens onder de loep te nemen:
Wat wil je meenemen naar het nieuwe jaar, en wat mag je loslaten of eruit doen?

Wil je ook mijn inspiratiemails ontvangen?

Schrijf je je dan hier in